Starszy, czyli gorszy

Nie oszukujmy się, pracodawcy mają niestety masę powodów, by nie zatrudniać ludzi po pięćdziesiątce. Człowiek starszy szybciej się męczy i gorzej znosi konieczność długotrwałej pracy na najwyższych obrotach. Brakuje mu dynamiki i energii, częściej choruje, trudniej przyswaja nową wiedzę, jest mniej wydajny. W Polsce co trzeci 50-latek musi się stale leczyć na rozmaite choroby, co oznacza, że nieuniknione jest korzystanie ze zwolnień lekarskich.

Obecność starszych pracowników rodzi napięcia w zespołach kierowanych przez młodych szefów. Często mają oni problemy psychologiczne z wydawaniem poleceń osobom znacznie od nich starszym, mającym nieporównanie większe doświadczenie życiowe i zawodowe. Ludzie chętniej kontaktują się z równolatkami. Dlatego młodzi kierownicy wolą nie mieć u siebie wyraźnie starszych podwładnych. Właśnie ci starsi mają czasem przy szukaniu pracy kłopoty z powodu zbyt wysokich kwalifikacji do określonego zajęcia. Starsi pracownicy są generalnie wygodniejsi od młodych (choć nigdy tego nie powiedzą). Praktyczni Niemcy obliczyli, że potrzebują temperatury w pomieszczeniach o 1-1,5 stopnia wyższej. A to kosztuje. Bardziej sobie cenią długie urlopy, mniejsza jest u nich gotowość na pracę w trudnych warunkach. Inne jest ich podejście życiowe – są instynktownie nastawieni na przetrwanie, a nie na “szarpanie roboty” i walkę o jak najlepszy efekt. Ich podstawową motywację stanowi lęk przed utratą pracy i pragnienie świętego spokoju – a nie dążenie do awansu i chęć pognębienia konkurencji. Wyższe są z reguły ich oczekiwania płacowe. Owszem, można im płacić nawet mniej niż młodym, ale trudniej uzyskać od nich efektywną pracę za psie pieniądze, bo są już zbyt znużeni.

Starsi są często gorzej wyszkoleni – umiejętności powszechne wśród młodych (wszechstronna obsługa komputera, języki) są u nich znacznie rzadsze. Trudniej reagują na zmiany w środowisku pracy, są mniej elastyczni. Balast doświadczenia często przeszkadza, bo jest to z reguły doświadczenie z lat dawno już minionych.

Starszych pracowników trudniej ukształtować wedle oczekiwań pracodawców. Mitem jest ich większa niż u młodszych lojalność. Po prostu starsi bardziej się boją utraty pracy, ale jeśli znajdą lepsze warunki lub wyższą płacę, to tak samo jak młodsi nie będą mieli oporów przed zmianą. Oczywiście wszystkie te cechy nie muszą występować i nie występują u każdego pracownika 50+ – ale częściej zdarzają się u nich niż u młodych.