Oby?? by?? rencist?? ??? powiedzia?? starszy pan do m??odszego pana. Brzmi troch?? jak przekle??stwo? I powinno. Zw??aszcza w kraju, w którym najnişsza renta socjalna dla osób ca??kowicie niezdolnych do pracy wynosi 418 z?? miesi??cznie i podlega opodatkowaniu, a najnişsza emerytura ??? nieca??e 600 z??. Jak?? wyobraźni?? i wraşliwo??ci?? obdarzeni s?? ludzie w??adzy, skazuj??cy bliźnich na şycie w takich warunkach? Jak moşna za takie pieni??dze przetrwa?? miesi??c? Okazuje si??, şe cudu tego dokonuj?? miliony naszych bliskich, s??siadów, znajomych.

Kilka historii zwyczajnych

Pani Alina, lat 59, bezdzietna wdowa, od 5 lat na rencie. Ma chory kr??gos??up i serce. Po niewielkiej, jak si?? zdawa??o, kontuzji przypl??ta??a si?? rzadka choroba ko??ci ??? zespó?? Sudecka. Ko??ci trac?? wap??, podobnie jak przy osteoporozie, ale intensywniej. Lekarz powiedzia??, şe je??li nie wyleczy si?? nogi, to trzeba amputowa??. Uda??o si??, ale od tamtego czasu pani Alina bardzo rzadko albo w ogóle nie wychodzi z mieszkania.

Na przetrwanie pani Alina ma dok??adnie 690 z?? renty. Co miesi??c odbywa si?? ten sam rytua??. Notes w szkoln?? kratk??, d??ugopis i spis wydatków. 170 z?? kosztuj?? lekarstwa, 200 z?? wynosi czynsz za jednopokojowe mieszkanie z piecem, ok. 70 z?? “wypali si??” zawsze pr??du, plus 85 z?? telefon ??? tutaj nie ma co oszcz??dza??, bo to jedyny sposób na kontakt z rodzin?? i znajomymi. Od godz. 18 rozmowy telefoniczne s?? darmowe, podobnie jak w weekendy.

Co robi samotny cz??owiek ca??ymi dniami? Ogl??da telewizj??. I czeka, aş pojawi si?? kto??, kto pójdzie po zakupy, wykupi recepty, umyje okna, pomoşe w porz??dkach.

??? Ogl??dam telewizj??, bo chc?? by?? na bieş??co, nikt mnie nie zagnie w sprawach polityki, kultury. Ogl??dam wszystkie programy publicystyczne, bo filmy to same powtórki. Nie chc?? za??niedzie??, odgrodzi?? si?? od ??wiata, skapcanie??… Ca??e zawodowe şycie by??am w??ród ludzi. Prowadzi??am restauracj??, pracowa??am w ksi??gowo??ci. Czasem bywa??o, şe chcia??am poby?? sama, uciec od gwaru, od wrzawy. Nieustannie by??am potrzebna, niezb??dna. M??czy??o mnie to, teraz mam duşo ciszy, spokoju i t??skni?? za dawnymi zwariowanymi dniami.

Ewa, lat 48, niedow??ad nóg po wypadku samochodowym w 1979 r. Renta w wysoko??ci 788 z??.

Ewa mieszka z rodzicami w mieszkaniu spó??dzielczym. Rodzice martwi?? si??, şe gdy ich zabraknie, córka nie utrzyma mieszkania. Czynsz, razem z op??atami na administracj?? i fundusz remontowy, wynosi 390 z??. Mieszkanie ma 40 m2 ??? dwa niewielkie pokoje, ??azienka dostosowana do potrzeb osoby niepe??nosprawnej, w kuchni meble w stylu późny Gierek. Ostatnio malowali mieszkanie 15 lat temu. Na beşowo, bo beşu d??ugo nie czepia si?? brud.

Rodzice Ewy s?? emerytami z budşetówki, co oznacza, şe maj?? niskie uposaşenie. Razem to 1770 z??.

??? Nie liczymy renty córki do rodzinnego budşetu, bo 590 z?? kosztuj?? lekarstwa dla niej. W praktyce na rachunki i jedzenie zostaj?? nasze emerytury. W tym roku şywno???? zdroşa??a od 10 do 40 proc. Najgorsze jest to, şe stale podnosz?? ceny chleba, a chleb jest podstaw?? jad??ospisu osób niezamoşnych ??? mówi pani Wiesia, mama Ewy, emerytowana pracownica urz??du gminy.

??? Powiem pani, şe chyba najtrudniej znie???? my??l, şe cz??owiek radzi?? sobie jako?? w şyciu, a teraz bieda ci??gnie w dó?? jak wir topielca i nic, cz??owieku, nie poradzisz??? ??? şali si?? pan Stefan, ojciec Ewy, by??y pracownik elektrociep??owni. ??? Z roku na rok ograniczamy si?? i zaciskamy pasa, ale cz??owiek dochodzi do takiego punktu, şe nie ma juş pola manewru???

Pomoc socjalna? Niech pani nie şartuje??? Nam si?? nic nie naleşy, mamy za duşy dochód na g??ow??. Zreszt??, mamy pe??n?? ??wiadomo????, şe s?? biedniejsi. Po s??siedzku mieszka kobieta z trójk?? drobiazgu i m??şem pijakiem. Raz w tygodniu co?? im podrzucam, najcz????ciej grzyby albo jakie?? domowe przetwory???

Halinka, 65 lat, 1120 z?? emerytury. Tydzie?? temu amputowano jej pier??. Nowotwór z??o??liwy. Jak z??o??liwy, dowie si??, gdy przyjd?? wyniki. Halinka mieszka w zabytkowej kamienicy. Z jednego pokoju o powierzchni 39 m2 uda??o si?? wygospodarowa?? w latach 60. ubieg??ego wieku ??? gdy odbywa?? si?? ostatni remont domu ??? malutk?? ??azienk?? i kuchni??. Czynsz wynosi 123 z??. Jedynym źród??em ciep??a by?? piec kaflowy, który juş w 1986 r. odmówi?? pos??usze??stwa. Nie moşna teş zamontowa?? w nim grza??ek elektrycznych, bo stara instalacja domu nie wytrzyma obci??şenia. Ogrzewa wi??c to blisko 40-metrowe lokum piecem gazowym. W zimie temperatura wynosi 13oC. Na wiosn??, nim mury wch??on?? ciep??o, góra 16oC. ??? Za to w upa??y jest przyjemnie ch??odno ??? şartuje Halinka. Najgorzej jest jednak z ??azienk??. Odp??yw pod wann?? nie dzia??a. Po k??pieli wybiera si?? wod?? z wanny miskami, bo inaczej ca??e mieszkanie p??ywa. Halinka myje si?? teraz u przyjació??.

Na ??cianach g??sto od reprodukcji klasyków polskich ??? Matejko, Malczewski. Plakatowy Kossak. Duşy portret Jana Paw??a II, nişej sztuczne czerwone róşe z kroplami rosy. Czarnooka Matka Boşa Cyga??ska nad ??óşkiem.

?eby szybciej dosta?? si?? do lekarza, musi chodzi?? na prywatne wizyty (100 z?? jedna). Tam dowiaduje si?? tego, co mog??aby us??ysze?? jeszcze w szpitalu ??? şeby szwy nie bola??y, trzeba ok??ada?? ma??ci?? z nagietka, şeby nie zbiera??a si?? limfa, trzeba ??wiczy?? obola??e przedrami????? Twarda kobieta z Halinki, tak powiedzia??a piel??gniarce, gdy ta jednym ruchem zdar??a jej opatrunek ze ??wieşej pooperacyjnej rany. ??? Rutyna zabija w ludziach ludzi??? wzdycha.

??? Problem z Halink?? polega na tym, şe ona naleşy do tego rodzaju osób, które nosz?? g??owy wysoko i za nic nie przyznaj?? si?? do swego ubóstwa. Pracowa??a jako przedszkolanka, wysz??a za m??ş bardzo wcze??nie, ale źle trafi??a. Wybra??a wi??c samotno???? ??? wspomina przyjació??ka. ??? Nie spotka??am osoby, która tak godnie znosi swój los. I nawet z takim rodzajem wdzi??ku. A przecieş musi by?? jej strasznie ci??şko. Z tej jednej emerytury musi przeşy??, a teraz takşe kupi?? lekarstwa, które, nawet refundowane, s?? drogie. Zrobili??my zbiórk?? w??ród przyjació??. Halinka pop??aka??a si??, ale przyj????a wsparcie. Pierwszy raz w şyciu???