Przyznanie i ustalenie przez ZUS wysokości emerytury lub renty nie oznacza, że wyliczona kwota nie może następnie ulec podwyższeniu. Oprócz zmian w wysokości świadczenia wskutek przeprowadzanych z urzędu waloryzacji, również sami świadczeniobiorcy mogą wnioskować o jego przeliczenie. Aby ZUS mógł ponownie obliczyć emeryturę lub rentę, muszą oni jednak spełnić określone przepisami warunki.

Przeliczenie podstawy wymiaru

Emeryturę lub rentę można zwiększyć przede wszystkim poprzez przeliczenie podstawy jej wymiaru. Przypomnijmy, że oblicza się ją mnożąc wskaźnik wysokości podstawy wymiaru (który jest niejako odzwierciedleniem zarobków osiąganych w latach wskazanych do jej obliczenia oraz przeciętnych wynagrodzeń z tych lat) przez aktualnie obowiązującą kwotę bazową.

Przeliczenie podstawy wymiaru emerytury lub renty korzystne jest szczególnie wtedy, gdy ZUS stosuje do takiego przeliczenia nową kwotę bazową, obowiązującą w dacie zgłoszenia wniosku o to przeliczenie. Ma to miejsce wówczas, gdy świadczeniobiorca, przy zgłaszaniu wniosku o ponowne ustalenie tej podstawy, wskazuje zarobki uzyskane choćby w części po przyznaniu emerytury lub renty, a wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyższy jest od poprzednio obliczonego. W takim przypadku nie tylko podstawa wymiaru świadczenia ustalona zostaje od nowej kwoty bazowej, ale również część socjalna emerytury.

Należy zaznaczyć, że osoba uprawniona do emerytury lub renty może w takiej sytuacji wnioskować o ponowne obliczenie podstawy wymiaru emerytury albo z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z ostatniego 20-lecia przypadającego przed rokiem złożenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia albo też z 20 dowolnych lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia przypadającego przed rokiem wystąpienia z takim wnioskiem.

PRZYKŁAD

Wojciech Z. od sierpnia 2001 roku jest uprawniony do emerytury. ZUS obliczył mu świadczenie przy zastosowaniu obowiązującej wówczas kwoty bazowej. Podstawa wymiaru emerytury została ustalona na podstawie zarobków z lat 1991 – 2000. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 105,40 proc. Kilka miesięcy po przejściu na emeryturę Wojciech Z. zatrudnił się i osiągał dosyć wysokie zarobki. W marcu 2006 roku zamierza zgłosić wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia w oparciu o wynagrodzenia z lat 1996 – 2005. Jeśli wyliczony przez ZUS wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury okaże się wyższy od poprzednio obliczonego, ZUS dokona przeliczenia podstawy wymiaru emerytury przy zastosowaniu kwoty bazowej, jaka zacznie obowiązywać od 1 marca 2006 r., tj. 1977,20 zł. Następnie od tak obliczonej podstawy wyliczy wysokość świadczenia – również przy zastosowaniu nowej kwoty bazowej.