Ochrona spadkobiercĂłw

Spadkobiercy ustawowi czy testamentowi, którzy zostaną pokrzywdzeni wskutek darowizny na wypadek śmierci, będą mogli dochodzić zachowku od obdarowanych. Teoretycznie możliwe jest rozdysponowanie całym mieniem w drodze darowizn i pozostawienie w spadku tylko zobowiązań (długów).

- Spadkobiercy będą mogli w takiej sytuacji spadek odrzucić lub przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza (z ograniczeniem odpowiedzialności za długi). Aby jednak mĂłc świadomie podjąć decyzję w tym zakresie, powinni wiedzieć o istnieniu umĂłw darowizny – wskazuje Patrick Radzimierski.

- Przedmiot darowizny nie wejdzie w skład spadku i nie będzie podlegał dziedziczeniu, ale jego wartość wliczy się co do zasady do wartości spadku, od ktĂłrej zaleĹźy zachowek – dodaje Patrick Radzimierski.

Jego zdaniem, osoby uprawnione do zachowku będą mogły go dochodzić na zasadach ogólnych, także wobec obdarowanego, tak jak w przypadku zwykłej darowizny dokonanej przez spadkobiercę za życia (art. 1000 k.c.).

- Wierzyciele spadku będą mogli podwaĹźyć takĹźe na zasadach ogĂłlnych, jak w przypadku darowizn dokonanych za Ĺźycia, skuteczność takiej czynności, np. w drodze tzw. skargi pauliańskiej na podstawie art. 527 k.c. – dodaje Patrick Radzimierski.

Według Patricka Radzimierskiego dla bezpieczeństwa obrotu konieczne jest rozszerzenie środków rejestracji umów darowizny na wypadek śmierci (np. zgłaszanie ich do rejestru pojazdów, wpisy do KRS w wypadku udziałów w spółkach). Jego zdaniem, powinna istnieć możliwość odwołania darowizny przez darczyńcę także wtedy, gdy np. jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny uszczupliłoby znacząco prawa innych spadkobierców, innych obdarowanych czy uprawnionych do zachowku.

SZERSZA PERSPEKTYWA

Obecnie niektóre ustawodawstwa wprost dopuszczają możliwość zawierania umów darowizny na wypadek śmierci. Taka możliwość istnieje w Niemczech, Szwajcarii, Austrii, Holandii i na Węgrzech. W niektórych państwach zawieranie takich umów jest dopuszczalne w drodze wykładni innych przepisów. Tak jest we Francji czy we Włoszech, gdzie przyjęto w drodze interpretacji możliwość zawierania umów tego rodzaju, z zastrzeżeniem warunku przeżycia darczyńcy przez obdarowanego i z niemożnością swobodnego odwołania przez darczyńcę.

Źródło: Gazeta Prawna