Lista praw pacjenta nie jest krótka. Należy do nich przede wszystkim konstytucyjne prawo do ochrony zdrowia, a ponadto wiele szczegółowych zasad określonych w pięciu ustawach. Razem składają się na Kartę Praw Pacjenta.

Każdy ma prawo do ochrony zdrowia i każdy obywatel ma prawo do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na warunkach i w zakresie określonych w ustawie – takie są podstawowe prawa pacjentów gwarantowane konstytucją. Znajdują się na pierwszym miejscu Karty Praw Pacjenta, stanowiącej zbiór przepisów z różnych aktów, dotyczących zakładów opieki zdrowotnej, zawodu lekarza, pielęgniarki, położnej, ochrony zdrowia psychicznego oraz pobierania i przeszczepiania komórek, tkanek i narządów. Oto niektóre z tych uprawnień.

W przychodni i szpitalu

Pacjent zgłaszający się do zakładu opieki zdrowotnej ma prawo do natychmiastowego udzielenia mu świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia, niezależnie od okoliczności. Ma tam prawo np. do:

• świadczeń odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej, a w sytuacji ograniczonych możliwości udzielenia odpowiednich świadczeń – do korzystania z rzetelnej, opartej na kryteriach medycznych procedury ustalającej kolejność dostępu do świadczeń,
• informacji o swoim stanie zdrowia,
• udostępniania mu dokumentacji medycznej lub wskazania innej osoby, której dokumentacja ta może być udostępniana.

W szpitalu, sanatorium, zakładzie leczniczo-opiekuńczym chory powinien mieć zapewnione środki farmaceutyczne i materiały medyczne, pomieszczenia i wyżywienie odpowiednie do stanu zdrowia, opiekę duszpasterską. Ponadto nikt nie może zabronić mu dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez osobę bliską lub inną osobę wskazaną przez niego, oraz kontaktu z osobami z zewnątrz. Może też zgodzić się albo odmówić umieszczenia go w takim zakładzie opieki zdrowotnej. Ma również prawo wypisać się stamtąd na własne żądanie i uzyskać od lekarza informacje o możliwych następstwach przerwanego leczenia.

W gabinecie lekarskim

Lekarz powinien udzielać świadczeń zdrowotnych zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania leczenia chorób oraz zgodnie z zasadami etyki zawodowej i z należytą starannością. Ponadto pacjentowi należy się:

• pomoc lekarska w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, oraz w innych przypadkach niecierpiących zwłoki,
• przystępna informacja o stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu.

Pacjent może zażądać informacji o swoim stanie zdrowia i o rokowaniu wówczas, gdy sądzi, że lekarz mu ją ogranicza. Może nie zgodzić się na przeprowadzenie badania lub udzielenia mu innego świadczenia zdrowotnego i wnioskować o zasięgnięcie opinii lekarza specjalisty lub zorganizowania konsylium lekarskiego. Wymienione uprawnienia są tylko niewielkim wycinkiem Karty Praw Pacjenta. Do tego dokumentu warto zajrzeć (jest na stronach internetowych Ministerstwa Zdrowia www.mz.gov.pl chociażby dlatego, że Karta porządkuje uprawnienia, które wynikają z 5 ustaw. Trzeba też wiedzieć, że pacjent ma prawo w każdej placówce służby zdrowia zapoznać się ze swoimi prawami.

Pomoc Biura Praw Pacjenta

Problemy związane z naruszaniem uprawnień chorych można zgłaszać specjalistom Biura Praw Pacjenta działającego przy ministrze zdrowia. Do biura wpływają zgłoszenia z całej Polski. Najczęściej skargi dotyczą działalności świadczeniodawców i NFZ, trudności w dostępie do lekarza, złego funkcjonowania placówek, odmowy wydania dokumentacji medycznej pacjenta, korupcji, błędów lekarskich, zakażeń wirusem zapalenia wątroby.

Adres Biura: 00-238 Warszawa, ul. Długa 38/40. Czynne jest od poniedziałku do piątku w godz. 8.15 – 16.15, petentów przyjmuje w godz. 9.00 – 16.00, prawnik biura przyjmuje w godz. 9.00 – 15.00, a konsultanci medyczni – od poniedziałku do czwartku w godz. 15.30 – 19.30.

Działa też bezpłatna infolinia: 0-800-190-590 (pn. – pt. w godz. 9.00 – 21.00).

Źródło: Gazeta Prawna