Wielkimi krokami zbliża się pora pierwszych wypłat emerytur z nowego systemu ubezpieczeń społecznych, opartego na dwóch obowiązkowych filarach. Skąd przyszli emeryci otrzymywać będą pieniądze z puli zgromadzonej w Otwartych Funduszach Emerytalnych dotąd jednak nie wiadomo. Czy razem z częścią zusowską? Jak zawsze, gdy w grę wchodzą wielkie pieniądze i ryzyko, o porozumienie trudno.Tym, którym się marzy jednorazowa wypłata wszystkich pomnożonych w OFE oszczędności i wyjazd na Hawaje trzeba jasno powiedzieć, że jest to marzenie ściętej głowy.

To ma być część emerytury, drugi strumień pieniędzy – tłumaczy senator Ewa Tomaszewska. – Pieniądze z drugiego filara mają być wypłacane systematycznie, co miesiąc. Natomiast nie ma jeszcze ustawowego uregulowania, kto będzie te wypłaty organizował. Projekt ustawy o zakładach emerytalnych był przygotowany w 2001 roku, ale nie został przyjęty, natomiast później nie podjęto nawet prĂłby rozwiązania tej kwestii – dodaje Tomaszewska. OdwaĹźna reforma wdroĹźona przez rząd AWS, ktĂłrej zasady wynegocjowały wcześniej wszystkie siły polityczne w wyniku ponadpartyjnego konsensusu, została wskutek zaniechań dotąd niekompletna.

Może być szok

Szok mogą przeżyć kobiety urodzone w latach 1949-1968, przechodzące na emeryturę jako pierwsze z racji niższego od mężczyzn wieku emerytalnego, które wybrały w 1999 roku reformatorskie rozwiązania. Może się zdarzyć, że panie w tym samym wieku z takim samym stażem pracy, przy identycznych zarobkach i odprowadzanych składakach będą miały emerytury różnej wysokości, zależnie od wyboru systemu. Raptem w polskim systemie ubezpieczeń społecznych zderzą się czasowo ze sobą dwie grupy. Osoby, które nabyły prawa emerytalne do 31 grudnia 2008 i te, które od 1 stycznia 2009 obejmie już reforma. W momencie, gdy nastąpi porównanie wysokości świadczeń, rozlegnie się alarm, że ktoś stracił, bo nikt dotąd nie poczynił obliczeń, jak sprawa będzie wyglądać, nie zajął się problemem, w jakiej wysokości mogą być te nowe świadczenia i z czego nierówności zredukować. Reformę wprowadzano po kawałku, na zasadzie: jakoś to będzie.

Pierwsze wypłaty emerytur z dwóch źródeł zaczną się od 1 stycznia 2009 roku. Data ta wydawała się politykom tak odległa, że wiele ustaw odkładano w czasie. Zmarnowana w tej kwestii była cała poprzednia kadencja rządów SLD. Obecne Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej uspokaja, że sytuacja znajduje się pod kontrolą, bo najważniejszą kwestią jest, kto będzie wypłacał pieniądze z OFE.

-Trzeba rozstrzygnąć, czy to ma być jedna tylko instytucja, czy ma ze sobą konkurować ich wiele, róşniąc się wysokością pobieranej prowizji. Ale to jest spóźnione o 4-5 lat, poniewaĹź wszystkie ustawy dotyczące systemu emerytalnego powinny powstać razem z jego wprowadzeniem. Po to, Ĺźeby od początku było wiadomo, jak to wszystko będzie wyglądało i rzutowało na wysokość emerytury – mĂłwi Cezary Mech, były szef Rady Nadzorczej zlikwidowanego przez premiera Millera Urzędu Nadzoru Funduszy Emerytalnych.
Jednak kolejne rządy prĂłbowały sprawę ominąć, przez co zamazywano opinii publicznej problem i powstało wraĹźenie, Ĺźe oto poza tymi nowymi emeryturami będą jeszcze jakieś dodatkowe ĹşrĂłdła finansowania – dodaje Mech.

I przypomina, Ĺźe kiedy w roku 2002 UNFE przeprowadził badanie i opracował raport „Bezpieczeństwo dzięki emeryturze” wyszło szydło z worka i sprawa stała się politycznie niewygodna.

- Zaczął się wielki krzyk, Ĺźe straszymy, bo skoro z prĂłb wyliczeń emerytur kobiet wynikało, Ĺźe stopa zwrotu będzie w ich przypadku niĹźsza naleĹźało coś z tym fantem zrobić. Problem spychano, byle dalej – mĂłwi Mech.