Gdzie trafiają pieniądze klientów OFE i kto wypłaci emerytury?

ZUS
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej planuje, aby pieniądze gromadzone obecnie przez przyszłych emerytów w otwartych funduszach emerytalnych trafiły do ZUS. W tym celu powstanie tam specjalny Fundusz Emerytur Kapitałowych (FEK). Będzie miał osobowość prawną, a jego aktywa mają być odseparowane od pozostałych środków, którymi zarządza ZUS. Członek OFE, który osiągnie wiek emerytalny, będzie więc składał wyłącznie do ZUS wniosek o przyznanie emerytury.

Zakład po ustaleniu prawa do tego świadczenia informowałby o jego złożeniu OFE ubezpieczonego. Na tej podstawie fundusz emerytalny wpłacałby zgromadzone na koncie jego klienta pieniądze do FEK, informując równocześnie o kwocie przekazanych tam pieniędzy klienta. Następnie ZUS wydawałby decyzję o przyznaniu dwóch emerytur - jednej z OFE, drugiej z tytułu kapitału zgromadzonego w ZUS. Świadczenia byłyby wypłacane łącznie.

Krzysztof Lutostański, prezes Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego Bankowy, oceniając to rozwiązanie zwraca uwagę na ryzyko przepływu środków między I a II filarem.

- I filar, to tylko zapis na rachunku prowadzonym przez ZUS, natomiast II, to realne pieniądze - podkreśla.

Jego zdaniem trudno będzie zapewnić kontrolę nad tymi pieniędzmi. Wątpi też, że środki te nie będą w ZUS się mieszać.

Jaka będzie waloryzacja emerytur z OFE?

Nie przewiduje się
Resort pracy nie przewiduje, że w ustawie znajdzie się przepis gwarantujący przyszłemu emerytowi waloryzację jego świadczenia. Miałby on jednak partycypować w zyskach z inwestycji osiąganych przez ZUS. W zależności od ich wysokości Zakład podwyższałby wysokość jego świadczeń (indeksacja) albo wypłacałby przyszłym emerytom jednorazowy bonus (forma dywidendy).

Paweł Pelc z Komisji Nadzoru Finansowego uważa, że jest to błąd. Zwraca uwagę, że projekt przerzuca całkowicie ryzyko efektów zarządzania osiąganych przez ZUS na emerytów, nie gwarantując im waloryzacji świadczeń w oparciu o zewnętrzny wskaźnik.

- Dopiero waloryzacja przynajmniej o wskaźnik inflacji zapobiega utracie realnej wartości wypłacanych świadczeń - podkreśla. Zdaniem Pelca założenia resortu nie przesądzają też, jak będzie wyglądać wysokość świadczenia w przypadku strat z działalności inwestycyjnej (ujemnych stóp zwrotu).

Kiedy powstanie ustawa o wypłatach emerytur z OFE

W 2007 roku
Aby mogła się odbyć wypłata emerytur z otwartych funduszy emerytalnych, musi zostać uchwalona odrębna ustawa. Musi powstać szybko, bo pierwsze emerytury z OFE będą wypłacane od stycznia 2009 roku.

Kierownictwo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej przyjęło na razie założenia do projektu ustawy o wpłacie świadczeń ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych. Są one przekazane do konsultacji społecznych. Po ich zakończeniu ministerstwo przygotuje odpowiedni projekt ustawy, który w styczniu lub lutym ma trafić pod obrady Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Resort pracy liczy na to, że po uzgodnieniach międzyresortowych projekt przyjmie rząd, aby w pierwszej połowie przyszłego roku trafił do Sejmu.

OPINIA

Romuald Poliński
wiceminister pracy i polityki społecznej

Planujemy, że pieniędzmi, które ZUS otrzyma z OFE, a które na bieżąco nie będą wykorzystywane na wypłatę emerytur, będzie zarządzał ZUS. Zakładamy, że będzie to robić wyodrębniony w ZUS Fundusz Emerytur Kapitałowych. FEK, mając osobowość prawną, będzie miał teoretyczną możliwość przekazywania w zarządzenie części środków, którymi będzie dysponował. Resort pracy nie chce jednak, aby w ustawie znalazł się przepis, który będzie nakazywał Funduszowi podjęcie takiej decyzji. Zarządzaniem tymi pieniędzmi ma się więc zajmować ZUS. Oprócz tego Fundusz będzie ustalał wysokość emerytur. Takie rozwiązanie będzie dla przyszłych emerytów najtańsze. ZUS jest instytucją mającą rozbudowaną sieć placówek i posiadającą bazę danych o ubezpieczonych, dlatego będzie mu łatwiej wypłacić świadczenie.

Nie obawiam się, że ZUS nie poradzi sobie z zarządzaniem pieniędzmi przyszłych emerytów. Biorę pod uwagę pozytywne doświadczenia ZUS z zarządzaniem pieniędzmi Funduszu Rezerwy Demograficznej. Na przykład uzyskana przez FRD w pierwszym półroczu tego roku stopa zwrotu z inwestycji nieznacznie przekroczyła średnią osiągniętą przez OFE. Dzięki temu FRD okazał się lepszy niż 9 z 14 działających funduszy emerytalnych.

Bartosz Marczuk
Źródło: Gazeta Prawna