Już rok temu ponad 11 mln ubezpieczonych miało otrzymać informację o składkach zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym w ZUS. Zakład jednak nie wywiązał się z tego obowiązku. Dopiero w tym roku rozpocznie wysyłkę informacji. Powinien to zrobić do 31 sierpnia. Jej zawartość nie będzie jednak zgodna z przepisami. W informacji nie znajdziemy bowiem kwoty hipotetycznej emerytury, którą ZUS powinien obliczyć dla każdego ubezpieczonego w wieku powyżej 35 lat.

Co mówi przepis

Przypomnijmy: art. 50 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakłada na ZUS obowiązek corocznej (poczynając od 2006 roku) wysyłki ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. informacji o stanie konta. Powinna ona zawierać informacje o składkach i kapitale początkowym.

Dodatkowo osoby 35-letnie i starsze w informacji ZUS powinny mieć podaną wysokość swojej hipotetycznej emerytury, czyli emerytury, jaką otrzymałyby po osiągnięciu wieku emerytalnego.

W ubiegłym roku ubezpieczeni otrzymali jedynie hybrydową wersję informacji: zawierała ona tylko składki zgromadzone na koncie w 2005 roku oraz kwoty składek przekazanych do OFE.

150 zł nic nie wyjaśni

W tym roku jest lepiej, ale nie tak, jak być powinno. A to dlatego, że ubezpieczeni w wieku 35 lat i wyższym nie znajdą w informacji o stanie konta kwoty hipotetycznej emerytury. Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy, jej wysokość oblicza się przez podzielenie sumy zwaloryzowanych składek i kapitału początkowego (zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego w ZUS 31 grudnia poprzedniego roku) przez średnie dalsze trwanie życia dla 60-letnich kobiet i 65-letnich mężczyzn. A prościej: hipotetyczna emerytura to dziś obliczona kwota, jaką dostałby 35-latek (lub osoba starsza) w chwili osiągnięcia wieku emerytalnego, gdyby już więcej nie pracował.

- Kwota wyliczona dla 35-latków będzie relatywnie niska - mówi Agnieszka Chłoń-Domińczak, była wiceminister polityki społecznej.

Dodaje, że kapitał emerytalny ubezpieczony gromadzi średnio 40 lat, a 35-latek robił to tylko przez dziesięć lat.

Wyliczonych, niskich kwot hipotetycznych emerytur dla młodych obawia się Piotr Starzyk, wiceprezes ZUS. Jego zdaniem kwota emerytury dla 35-latka, który miałby już więcej nie pracować, mogłaby być dla niego trudna do zaakceptowania.

Zakładając, że 35-letni mężczyzna był aktywny zawodowo od 2000 roku, składki miał opłacane do osiągnięcia limitu trzydziestokrotności podstawy wymiaru, to jego hipotetyczna emerytura wyniosłaby ok. 150 zł. Trzeba jednak pamiętać, że obliczona część pochodzi tylko z I filara, a za ubezpieczonym dopiero 15 proc. czasu oszczędzania na przyszłą emeryturę.

Taka informacja miałaby jednak walor edukacyjny: ubezpieczony co roku widziałby, jak wraz ze wzrostem jego składek zgromadzonych na koncie w ZUS rośnie jego emerytura. Jej wysokość wiązałaby ZUS.

- Intencją przepisu o hipotetycznej emeryturze w informacji o stanie konta było pokazanie mechanizmu jej budowania - dodaje Agnieszka Chłoń- Domińczak.

Samo podanie kwoty to jednak za mało.

- Nie wystarczy w informacji o stanie konta podać tylko wysokości hipotetycznej emerytury. Trzeba w niej również pouczyć o nowych zasadach emerytur - mówi prof. Marek Góra.

Ważne jest, by pokazać ubezpieczonym, że im później przejdą na emeryturę, tym będzie ona wyższa.