Opinie

JACEK SOBCZAK

sędzia VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w Łodzi

Uznanie przez TK, że art. 29 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest niezgodny z konstytucją, nie odbiera kobietom uprawnień do wcześniejszych emerytur. Prawo do takich świadczeń uzyskają mężczyźni, którzy ukończą 60 lat i będą mieć co najmniej 35-letni okres składkowy i nieskładkowy. Z prawa tego będą mogli tylko skorzystać mężczyźni urodzeni przed 1 stycznia 1949 r., którzy już ukończyli 60 lat. Co prawda Trybunał odroczył datę utraty mocy niekonstytucyjnego przepisu o 12 miesięcy, jednak w indywidualnych sprawach sądy mogą już wydawać wyroki. Mężczyźni spełniający warunki otrzymania wcześniejszej emerytury w wersji przyjętej przez TK mogą złożyć wniosek do ZUS o przyznanie im wcześniejszej emerytury. Po otrzymaniu decyzji negatywnej powinni złożyć odwołanie do sądu. Sądy mają prawo wydawać wyroki na podstawie art. 8 konstytucji, który umożliwia stosowanie ustawy zasadniczej bezpośrednio. Ponieważ przepis ten został uznany za niezgodny z konstytucją, więc zostało uchylone domniemanie jego konstytucyjności.

MAREK KOTLINOWSKI

sędzia Trybunału Konstytucyjnego

Biorąc pod uwagę zobowiązujący charakter orzeczenia, wagę społeczną zakwestionowanej regulacji i skutki orzeczenia o niekonstytucyjności dla budżetu, TK postanowił odroczyć datę utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu w zakresie, w jakim został uznany za niezgodny z konstytucją. Utrata tej mocy nastąpi 12 miesięcy od dnia opublikowania wyroku w Dzienniku Ustaw. Wyznaczony przez TK termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z konstytucją. Mimo że utrata mocy obowiązującej przepisu nastąpi z upływem 12 miesięcy od opublikowania, to dla postępowań toczących się przed organami ZUS i sądami istotne znaczenie ma fakt ogłoszenia wyroku na sali rozpraw. W momencie podania do publicznej wiadomości, że TK uznał przepis za niezgodny z konstytucją, następuje uchylenie domniemania jego konstytucyjności, w który ustawodawca wyposaży każdy wydany przez siebie akt prawny. Na organy stosujące prawo nakłada to obowiązek uwzględnienia faktu, że chodzi o przepisy pozbawione domniemania konstytucyjności.