Sprawne fizycznie osoby w starszym wieku mają lepsze zdolności umysłowe, niż osoby prowadzące siedzący tryb życia - donoszą naukowcy z USA na łamach “Proceedings of the National Academy of Sciences”.

“Udało nam się wykazać, że trening sprawnościowy w starszym wieku sprzyja utrzymaniu nie tylko dobrej kondycji fizycznej, ale też umysłowej” - komentuje prowadzący badania dr Arthur F. Kramer z Uniwersytetu Stanu Illinois w Urbana-Champaign.

Jak podkreślił badacz, aby zachować sprawność fizyczną, nie trzeba wcale biegać w maratonie, ale na przykład przespacerować się parę kilometrów kilka razy w tygodniu.

Wcześniejsze doświadczenia na zwierzętach sugerowały, że poprawa sprawności fizycznej ma korzystny wpływ na funkcje mózgu - sprzyja lepszemu skupianiu uwagi, poprawia zdolność uczenia się i zapamiętywania.

Jak oceniali naukowcy, może to być związane z faktem, że aktywność fizyczna zwiększa wydolność układu krążenia i poprawia przepływ krwi w naczyniach mózgu. Poza tym, aktywność fizyczna zwiększa produkcję w mózgu czynnika, który sprzyja tworzeniu nowych neuronów i połączeń nerwowych, co jest niezbędne dla zapamiętywania i uczenia się.

Aby sprawdzić czy podobne zależności zachodzą również u ludzi, zespół Kramera przeprowadził dwie serie doświadczeń w grupie 41 osób w wieku od 58 do 77 roku życia. Żadna z badanych osób nie miała objawów demencji, czyli osłabienia pamięci i zdolności umysłowych.

Najpierw na podstawie prostych ćwiczeń badacze oceniali sprawność fizyczną pacjentów. Następnie, w czasie gdy uczestnicy badań wykonywali zadania umysłowe wymagające koncentracji uwagi i szybkiego podejmowania decyzji, analizowano aktywność ich mózgu z użyciem techniki tzw. funkcjonalnego rezonansu magnetycznego. Zastosowanie tej metody pozwala obserwować przepływ krwi w mózgu. Jest on większy w bardziej aktywnych obszarach.

“Zadania umysłowe, które wykonywali nasi pacjenci przypominały problemy, z jakimi trzeba się borykać co dnia - na przykład w czasie prowadzenia samochodu czy każdej innej aktywności wymagającej skupienia uwagi, mimo wielu czynników rozpraszających” - tłumaczy Kramer.

Okazało się, że osoby sprawniejsze fizycznie szybciej wykonywały zadanie, co dowodziło ich lepszych zdolności do skupienia uwagi. Co więcej, obszary mózgu związane z koncentracją uwagi (zwłaszcza z selekcją bodźców zewnętrznych) były aktywniejsze. Obserwowano też podwyższoną aktywność w obszarach, które odpowiadają między innymi za orientację w przestrzeni.

W drugim doświadczeniu jedna grupa starszych pacjentów przeszła najpierw sześciomiesięczny kurs ćwiczeń ruchowych - były to systematyczne spacery. Zaplanowano go tak, by poprawić wydolność serca i układu krążenia. W tym samym czasie osoby z drugiej grupy - kontrolnej, uczęszczały jedynie na zajęcia z ćwiczeń rozciągających i napinających mięśnie, kilka razy w tygodniu.

Na zakończenie eksperymentu okazało się, że u osób, które wykonywały ćwiczenia sprawnościowe poprawie uległa nie tylko wydajność układu krążenia, ale też zdolność do koncentracji uwagi. W grupie kontrolnej nie zaobserwowano podobnych zmian.

Zdaniem autorów, ich wyniki dostarczają kolejnych dowodów, na to, że sprawność fizyczna jest ważna dla ogólnego stanu zdrowia i może opóźniać związany ze starzeniem spadek sprawności organizmu, jak i spadek zdolności umysłowych.

Źródło: PAP